ما هو الجامع العقلى ؟ جامع عقلى چيست ؟ ما هو الجامع الوهمى ؟ جامع وهمى چيست ؟ ما هو الجامع الخيالى ؟ جامع خيالى چيست ؟ متى يجب وصل الجملة الحالية بما قبلها ؟ كى بايد جملهء حاليه را به ماقبلش وصل كرد ؟ فى كم موضع يجب فصل الجملة الحالية ؟ در چند مورد بايد جملهء حاليه را بدون واو آورد ؟ تطبيق عام على الوصل و الفصل اجراى كلى قواعد وصل و فصل . جرّبت دهرى و أهليه فما تركت * لى التجارب فى ودّ امرى غرضا « 1 » روزگار و مردمش را آزمودم آزمونها ، هدفى را براى دوست داشتن كسى وانگذاشت . فصلت الثانية لشبه كمال الإتصال فإنّها جواب سؤال . جمله دوم ، بدون عطف آورده شده چون پاسخ سؤالى است كه از جملهء نخست فهميده مىشود و از اينرو بين آن دو شبه كمال اتصال است . يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ « 2 » فصلت الثانية لشبه كمال الإتصال فانّها جواب سؤال ناشىء ممّا قبلها جملهء دوم ، جدا آورده شده است براى وجود شبه كمال اتصال ، زيرا جملهء دوم پاسخ سؤالى است كه از ماقبلش به دست مىآيد . فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلًا وَ لْيَبْكُوا كَثِيراً - عطفت الجملة الثانية على الاولى لا تفاقهما فى الانشاء مع المناسبة التامة بين المفردات فإن المسند اليه فيهما متحد و المسند و قيدهما متقابلان . « 3 » در آيهء شريفهء « فَلْيَضْحَكُوا . . . » پس بايد كم بخندند و بسيار گريه كنند . جملهء دوم بر جملهء نخست عطف گرديده چون هردو جمله انشائيه است ، و مناسبت

--> ( 1 ) . ديوان متنبّى ، با شرح برقوتى ، ج 1 ، ص 239 . ( 2 ) . نور ، 36 . ( 3 ) . توبه ، 82 .